Gepubliceerd op maandag 16 november 2026
IEF 24028
Rechtbank Midden-Nederland ||
4 nov 2026,
Rechtbank Midden-Nederland 4 nov 2026,, IEF 24028; ECLI:NL:RBMNE:2026:7886 ([eiseres] tegen [handelsnaam]), https://ie-forum.nl/artikelen/auteursrecht-op-witte-schoenzool-onvoldoende-aannemelijk-gemaakt

Auteursrecht op witte schoenzool onvoldoende aannemelijk gemaakt

Rb. Midden-Nederland 4 november 2026, IEF 24028; ECLI:NL:RBMNE:2026:7886 ([eiseres] tegen [handelsnaam]). De voorzieningenrechter heeft in kort geding geoordeeld dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat de witte schoenzool uit de white sole collection van een Italiaanse onderneming auteursrechtelijk wordt beschermd. De onderneming stelt dat zij de zool tussen 2002 en 2005 voor het eerst heeft gebruikt en dat een Nederlandse schoenenverkoper met de verkoop van schoenen met een vergelijkbare zool inbreuk maakt op haar auteursrecht. Zij vordert daarom staking van de verkoop en bijbehorende nevenvoorzieningen. De schoenenverkoper betwist dat op de zool auteursrecht rust. Hoewel tussen partijen niet in geschil is dat de zolen sterk op elkaar lijken, overweegt de voorzieningenrechter dat deze gelijkenis op zichzelf onvoldoende is om auteursrechtinbreuk aan te nemen. Daarvoor moet eerst aannemelijk zijn dat de witte zool auteursrechtelijke bescherming geniet. Op grond van artikel 5 van de Berner Conventie beoordeelt de voorzieningenrechter deze vraag naar Nederlands recht, aangezien Nederland het land is waar bescherming wordt ingeroepen. Onder verwijzing naar het arrest Mio/Konektra (HvJ EU 4 december 2025, IEF 23142; ECLI:EU:C:2025:941, C-580/23 en C-795/23) overweegt de voorzieningenrechter dat voor auteursrechtelijke bescherming van toegepaste kunst niet voldoende is dat de ontwerper vrije keuzes heeft gemaakt. Het moet gaan om vrije en creatieve keuzes waarmee de persoonlijkheid van de maker tot uitdrukking komt doordat het voorwerp een uniek aspect krijgt.

De Italiaanse onderneming beroept zich op verschillende vormgevingskenmerken van de zool, waaronder een lange, smalle, horizontale, halfronde gleuf op circa vijf millimeter van de bovenkant die rondom de zool loopt en deze visueel in twee delen verdeelt, een licht gebolde hak die niet loodrecht op de grond staat, een lage voetboog in de vorm van een platte, ongelijkbenige driehoek en licht doorschijnend, gebroken wit materiaal met een hoge wrijvingscoëfficiënt zonder ruw te zijn. Volgens de voorzieningenrechter heeft de onderneming echter onvoldoende concreet onderbouwd welke specifieke creatieve keuzes bij het ontwerp zijn gemaakt en waarom die keuzes de zool een uniek karakter geven. De omstandigheid dat de ontwerper vrije keuzes kon maken, betekent niet dat die keuzes ook creatief zijn. Evenmin kan uit het exclusieve karakter van een high-end modeproduct of de esthetische voorkeuren van de ontwerper zonder meer worden afgeleid dat sprake is van auteursrechtelijke oorspronkelijkheid. Of een ontwerp als mooi of creatief wordt ervaren, is daarvoor niet bepalend. Mede in het licht van het door de schoenenverkoper overgelegde vormgevingserfgoed van vóór 2002 is onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de zool aan de auteursrechtelijke werktoets voldoet. Ook de verwijzing naar luxe, kwalitatief hoogwaardige materialen en een ingetogen luxe stijl leidt niet tot een ander oordeel: de kwaliteit van de gebruikte materialen maakt op zichzelf geen deel uit van de vormgeving en stijlelementen worden als zodanig niet auteursrechtelijk beschermd. De voorzieningenrechter acht daarom onvoldoende aannemelijk dat op de witte zool auteursrecht rust en wijst alle op auteursrechtinbreuk gebaseerde vorderingen af. Aan de vraag of de Italiaanse onderneming auteursrechthebbende is en welk recht daarop van toepassing zou zijn, komt de voorzieningenrechter niet toe. De onderneming wordt op grond van artikel 1019h Rv veroordeeld in de proceskosten van € 18.722,29, waaronder € 17.798,29 aan advocaatkosten, te vermeerderen met de toegewezen wettelijke rente en, indien van toepassing, aanvullende nakosten.

3.7

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter is onvoldoende aannemelijk geworden dat de witte zool van [eiseres] de werktoets doorstaat. Daarmee wordt zij niet auteursrechtelijk beschermd. Dit wordt hierna verder toegelicht.

3.8

Volgens [eiseres] rust er een auteursrecht op de zool, omdat er vrije en creatieve keuzes zijn gemaakt bij het ontwerp van de zool. [eiseres] wijst daarbij op een aantal kenmerken van de zool:

(1) de identatie; een lange, smalle en horizontale, halve cirkelvormige gleuf op 5mm van bovenkant over de gehele omtrek van de zool, waardoor de zool visueel gescheiden wordt in twee delen.

(2) de hak heeft een lichte bolling en staat niet loodrecht op de grond

(3) de voetboog is laag en in de vorm van een platte, lage ongelijkbenige driehoek

(4) het materiaal van de zool is licht doorschijnend in de kleur gebroken wit en met een hoge wrijvingscoëfficiënt zonder ruw te zijn.

3.9

[eiseres] heeft onvoldoende onderbouwd waarom de door haar opgesomde keuzes creatief of uniek zouden zijn. [eiseres] heeft zich alleen in algemene zin uitgelaten over de keuzes die bij het ontwerp van de zool zijn gemaakt en niet concreet gemaakt welke specifieke keuzes de maker heeft gemaakt bij het ontwerp en waarom die keuzes aan het ontwerp een uniek karakter geven. Dat er vrije keuzes waren voor de ontwerper betekent nog niet dat die keuzes creatief waren.

3.10

De stelling van [eiseres] dat de vormgeving van een uitermate exclusief high-end mode product per definitie berust op esthetische voorkeuren van de maker en dus creatief is, volgt de voorzieningenrechter niet. Deze stelling komt er in de kern op neer dat elke vrije keuze van de ontwerper per definitie een creatieve keuze is, omdat het doel van de ontwerper altijd is om een zo’n mooi mogelijk product te maken. Of iets esthetisch gezien als mooi of creatief moet worden gezien, mag volgens het HvJ EU nu juist geen rol spelen bij de beoordeling van het oorspronkelijke karakter van het werk en of het een weerspiegeling is van de persoonlijkheid van de maker. Het gaat er om dat door de maker vrije en creatieve keuzes zijn gemaakt, die het voorwerp een uniek karakter geven. Dat daarvan in dit geval sprake is, mede in het licht van het door [handelsnaam] overgelegde vormgevingserfgoed van voor 2002, heeft [eiseres] naar het oordeel van de voorzieningenrechter onvoldoende aannemelijk gemaakt.