Auteursrecht  

HvJ EU 30 april 2026, IEF 23521; IEFbe 4212; ECLI:EU:C:2026:355 (GEMA tegen VHC 2 Senior Residence and Nursing Home). Dit arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Eerste Kamer, 30 april 2026, C-127/24) betreft een prejudiciële verwijzing van het Bundesgerichtshof (Duitsland) in een geschil tussen GEMA en VHC 2, exploitant van een verzorgingstehuis met 89 permanent wonende bewoners. VHC 2 ontvangt via een eigen satellietantenne radio- en televisieprogramma's en zendt deze tijdgelijktijdig, ongewijzigd en volledig door via een intern kabelnetwerk naar aansluitingen in de individuele bewonerskamers. GEMA stelde dat hiervoor een licentie vereist was en vorderde staking. Na wisselende uitkomsten in feitelijke instanties stelde het Bundesgerichtshof drie prejudiciële vragen: (1) of de bewoners een "onbepaald aantal potentiële adressaten" vormen, (2) of het criterium van het "specifieke technische procedé" nog algemene gelding heeft dan wel beperkt is tot doorgiften via het open internet, en (3) of sprake is van een "nieuw publiek," waarbij ook aan de orde werd gesteld of relevant is dat bewoners de programma's zelfstandig via een antenne hadden kunnen ontvangen en of rechthebbenden reeds een vergoeding hebben ontvangen voor de oorspronkelijke uitzending.

Gerecht EU 29 april 2026, IEF23512, IT5245, ECLI:EU:T:2026:297 (Wazdan tegen EUIPO). In deze zaak heeft het Gerecht van de Europese Unie uitspraak gedaan in het beroep van Wazdan Innovations tegen het EUIPO over de aanvraag van het Uniewoordmerk “3 Coins”. De aanvraag zag op speeljetons, gezelschapsspellen, dobbelstenen, draagbare videospelconsoles, elektronische spellen en diverse softwarediensten in de klassen 28 en 42. De vierde kamer van beroep had geoordeeld dat het teken voor alle betrokken waren en diensten elk onderscheidend vermogen mist. De weigering had geen betrekking op de dienst “ontwerp van onlinespellen” in klasse 42. Wazdan verzocht het Gerecht primair om de bestreden beslissing te wijzigen en subsidiair om vernietiging daarvan. Het Gerecht oordeelde echter dat het niet bevoegd is om de beslissing zodanig te wijzigen dat het merk wordt ingeschreven, en beperkte zich daarom tot een inhoudelijke beoordeling van het verzoek tot vernietiging. Centraal stond de vraag of het teken “3 Coins” onderscheidend vermogen heeft in de zin van artikel 7, lid 1, onder b, van Verordening (EU) 2017/1001. Het Gerecht herhaalde dat een merk onderscheidend vermogen heeft wanneer het geschikt is om de betrokken waren of diensten te identificeren als afkomstig van een bepaalde onderneming en deze te onderscheiden van die van andere ondernemingen. Deze beoordeling moet plaatsvinden in het licht van de aard van de betrokken 'waren en diensten' en de perceptie van het relevante publiek. Dat publiek bestaat uit het algemene publiek dat geïnteresseerd is in games, kans- en gokspellen, met daarnaast voor bepaalde diensten in klasse 42 een professioneel publiek. Het Gerecht benadrukte dat een teken ook zonder strikt beschrijvend te zijn niet-onderscheidend kan zijn. Het was dus niet vereist dat EUIPO aantoont dat “3 Coins” een concreet kenmerk van de betrokken waren of diensten rechtstreeks beschrijft, zolang het relevante publiek het teken niet als aanduiding van commerciële herkomst zal opvatten. In dit verband oordeelde het Gerecht dat het element “coin” in de spelcontext een gangbaar en betekenisvol begrip is, bijvoorbeeld als middel om een spel te starten, als speleenheid, als beloning of als (virtuele of crypto) valuta.

Gerecht EU 29 april 2026, IEF23507, IT5241, ECLI:EU:T:2026:296 (Wazdan tegen EUIPO). In deze zaak heeft het Gerecht van de Europese Unie uitspraak gedaan in het beroep van Wazdan Innovations Ltd tegen het European Union Intellectual Property Office. Het geschil betrof de weigering om het Uniewoordmerk “1 Coin” in te schrijven voor onder meer spellen, gaming-software en gokdiensten. EUIPO had de aanvraag grotendeels afgewezen wegens het ontbreken van onderscheidend vermogen in de zin van artikel 7 lid 1 onder b van Verordening (EU) 2017/1001, ook nadat de lijst van waren en diensten was beperkt. De weigering had geen betrekking op de dienst “ontwerp van online spellen” (conception de jeux en ligne) in klasse 42. Wazdan verzocht het Gerecht primair om de bestreden beslissing te wijzigen en subsidiair om vernietiging daarvan. Het Gerecht oordeelde echter dat het niet bevoegd is om zelf een Uniemerk in te schrijven en beperkte zich daarom tot een inhoudelijke beoordeling van het verzoek tot vernietiging. Ten aanzien van het onderscheidend vermogen oordeelde het Gerecht dat het relevante publiek, bestaande uit het algemene publiek dat geïnteresseerd is in games, kansspelen en gokdiensten, en deels professionele afnemers met een hoger aandachtsniveau, het teken “1 Coin” zal opvatten als een verwijzing naar spelmechaniek, zoals inzet, spelregels of beloningen. Het element “coin” wordt in de gaming- en gokcontext algemeen gebruikt, onder meer voor fysieke of virtuele munten. Daardoor zal het teken niet worden gezien als een aanduiding van commerciële herkomst, maar als informatieve aanduiding. Het Gerecht bevestigde dat een teken ook zonder strikt beschrijvend te zijn toch niet-onderscheidend kan zijn.

Rb. Den Haag 22 april 2026, IEF23503; C/09/696283 (Pop Mart c.s. tegen Erik Fruit). De Rechtbank Den Haag heeft in een incident ex artikel 224 Rv geoordeeld dat de buitenlandse Pop Mart-entiteiten geen zekerheid hoeven te stellen voor proceskosten in een lopende IE-inbreukzaak tegen Erik Fruit uit Rotterdam. In de hoofdzaak staan Pop Mart c.s. tegenover Erik Fruit. Pop Mart is producent van zogenoemde “designer toys”, waaronder het figuurtje Labubu, en stelt rechthebbende te zijn op diverse merken (POP MART, THE MONSTERS en LABUBU) en de bijbehorende auteursrechten. Volgens Pop Mart heeft Erik Fruit inbreuk gemaakt door de levering van namaakproducten, aangeduid als “Lafufu’s”, aan supermarktketen Jumbo. In dat verband vordert zij onder meer een verklaring voor recht, een inbreukverbod, schadevergoeding, opgave van gegevens en volledige proceskosten ex artikel 1019h Rv. Erik Fruit betwist de gestelde inbreuken, verzoekt om matiging van een eventuele schadevergoeding tot € 14.000 en heeft in reconventie onder meer gevorderd dat Pop Mart op grond van artikel 22 Rv schikkingsovereenkomsten met Jumbo-franchisenemers overlegt. In het incident vordert Erik Fruit dat de in Singapore en China gevestigde Pop Mart-entiteiten zekerheid stellen voor de proceskosten tot een bedrag van € 25.000. Volgens Erik Fruit zijn deze vennootschappen buiten de Europese Unie gevestigd en vallen zij niet onder de werking van de EEX-Verordening, terwijl evenmin een verdrag bestaat dat de tenuitvoerlegging van een Nederlandse proceskostenveroordeling in Singapore en China waarborgt, zodat sprake is van een reëel verhaalsrisico.

Hof Den Haag 14 april 2026, IEF23502; Zaaknummer 200.348.842/01 (ABMD c.s. tegen Buma Stemra). Na verwijzing door de Hoge Raad ligt de zaak tussen ABMD c.s. en Buma/Stemra opnieuw voor bij het Gerechtshof Den Haag. ABMD c.s. heeft bij haar antwoordmemorie na verwijzing een partijdeskundigenrapport overgelegd. Buma/Stemra vordert in een incident dat dit rapport buiten beschouwing wordt gelaten wegens strijd met de goede procesorde en de twee-conclusieregel. Het hof kwalificeert dit verzoek als een incidentele vordering en beoordeelt die aan de hand van artikel 209 Rv, waarbij het belang van een doelmatige procesvoering en het voorkomen van onnodig beslag op rechterlijke capaciteit centraal staat. Een oordeel over de toelaatbaarheid van het rapport vergt volgens het hof een inhoudelijke analyse van het dossier, die efficiënter kan plaatsvinden in het kader van de inhoudelijke behandeling, niet in een afzonderlijk incident. Het door Buma/Stemra gestelde belang om kosten voor een tegenrapport te vermijden weegt daarbij niet op tegen het belang van een doelmatige procesvoering; het is aan Buma/Stemra zelf om te beslissen of zij een tegenrapport laat opstellen. Het hof benadrukt dat na cassatie en verwijzing in beginsel ruimte bestaat om nieuwe producties over te leggen ter nadere onderbouwing en precisering van reeds bestaande geschilpunten, onder verwijzing naar de rechtspraak van de Hoge Raad. De incidentele vordering wordt afgewezen en Buma/Stemra wordt veroordeeld in de proceskosten van het incident. De zaak wordt voortgezet met een mondelinge behandeling op 29 oktober 2026.

Rb. Den Haag 22 april 2026, IEF23500; C/09/698623 (Pop Mart c.s. tegen Beursplein Zero). In deze zaak staat de handhaving van intellectuele eigendomsrechten op het figuurtje “Labubu” centraal. Pop Mart c.s., houder van diverse merk- en auteursrechten, heeft geconstateerd dat Beursplein Zero in Nederland namaakproducten heeft verhandeld onder gebruikmaking van overeenstemmende tekens. Beursplein Zero is niet in de procedure verschenen, waarna verstek is verleend. De rechtbank toetst de vorderingen daarom aan de verstekmaatstaf (toewijsbaar, tenzij deze ongegrond of onrechtmatig voorkomen) en gaat uit van de door Pop Mart c.s. gestelde feiten. De rechtbank Den Haag acht zich internationaal en relatief bevoegd. Voor de merkenrechtelijke grondslag baseert zij zich op de UMVo in samenhang met de Uitvoeringswet en het BVIE (vestigingsplaats gedaagde in Nederland). Voor de auteursrechtelijke grondslag volgt de internationale bevoegdheid uit de Brussel I-bis-Verordening, met relatieve bevoegdheid op grond van artikel 99 Rv. De rechtbank stelt vast dat sprake is van inbreuk op de merk- en auteursrechten van Pop Mart c.s. Het gevorderde inbreukverbod wordt toegewezen, maar beperkt tot Nederland, omdat alleen daar inbreuk is komen vast te staan. Ook de opgaveplicht wordt toegewezen: Beursplein Zero moet vanaf januari 2025 inzicht geven in onder meer aantallen en voorraad, herkomst en distributiekanalen, leveranciers en afnemers/verkoopkanalen, alsook in- en verkoopprijzen, omzet en winst met betrekking tot de inbreukmakende producten. De gevraagde controle van deze opgave door een “gediplomeerde, onafhankelijke administrateur” wordt afgewezen wegens onduidelijkheid over de hoedanigheid van deze functionaris en het risico op executieproblemen, mede gelet op de beroepsregels van accountants bij assurance-achtige opdrachten.

BenGH 18 maart 2026, IEF23499; IEF-BE4200; C-2024/31 (I-FID tegen Myfid). Het Benelux-Gerechtshof heeft zich uitgesproken over een geschil tussen I-FID en MyFid naar aanleiding van een oppositie tegen de inschrijving van het woordmerk “IFID”. I-FID had dit merk in 2021 aangevraagd voor diensten in klasse 35, terwijl MyFid zich verzette op basis van haar oudere Benelux-woordmerk “myfid” uit 2016. Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom had de oppositie toegewezen, waarna I-FID beroep instelde. Het hof stelt voorop dat het relevante publiek bestaat uit zowel algemene consumenten als gespecialiseerde afnemers van boekhoudkundige en administratieve diensten binnen de Benelux, die over een basiskennis van het Engels beschikken en een gemiddeld tot hoog aandachtsniveau hebben. Voor de beoordeling wordt uitgegaan van het laagste aandachtsniveau, zodat een gemiddeld aandachtsniveau bepalend is. Bij de vergelijking van de tekens oordeelt het hof dat sprake is van een duidelijke visuele overeenstemming, met name door het gemeenschappelijke bestanddeel “fid”, dat in beide tekens in dezelfde volgorde voorkomt. Daarnaast bestaat er een zekere mate van fonetische overeenstemming, hoewel de tekens auditief niet identiek zijn. Begripsmatig acht het hof een vergelijking niet relevant, nu “IFID” en “myfid” als fantasiewoorden zonder vaste, onmiddellijk herkenbare betekenis worden opgevat, zodat geen begripsmatige verschillen aanwezig zijn die de andere overeenstemmingen kunnen neutraliseren.

BOIP, 26 januari 2026, IEF23492, IEF-BE4195, N° 2020307, (Gymshark Limited tegen Sharkys Gym). In deze procedure staat Gymshark Limited tegenover Sharkys Gym. Laatstgenoemde had een Benelux-aanvraag ingediend voor een gecombineerd woord-/beeldmerk “SHARKYS GYM” voor sport- en fitnessdiensten in klasse 41. Gymshark stelde oppositie in op grond van drie oudere GYMSHARK-merken. Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom beoordeelt de oppositie om proceseconomische redenen uitsluitend aan de hand van het woordmerk GYMSHARK. Centraal staat de vraag of sprake is van verwarringsgevaar in de zin van artikel 2.2ter lid 1 sub b BVIE. Het Bureau past de vaste globale beoordeling toe, waarbij alle relevante factoren in onderlinge samenhang worden gewogen, waaronder de mate van overeenstemming tussen de tekens, de soortgelijkheid van de diensten, het onderscheidend vermogen van het oudere merk en het relevante publiek. Daarbij wordt uitgegaan van de gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende consument, in dit geval het algemene publiek met een gemiddeld aandachtsniveau. Ten aanzien van de diensten stelt het Bureau vast dat de door Sharkys Gym aangevraagde sport- en fitnessdiensten in klasse 41 identiek dan wel sterk overeenstemmend zijn met de diensten waarvoor het woordmerk GYMSHARK is ingeschreven. Het gaat in beide gevallen om (onder meer) sport-, fitness- en trainingsdiensten. Het Bureau benadrukt daarbij dat deze vergelijking uitsluitend plaatsvindt op basis van de omschrijvingen in het register, zodat feitelijk gebruik – zoals het onderscheid tussen sportkleding en sportschooldiensten – buiten beschouwing blijft. Bij de vergelijking van de tekens staat de totaalindruk centraal, met bijzondere aandacht voor de onderscheidende en dominerende bestanddelen. Het woordmerk GYMSHARK zal door het relevante publiek worden opgevat als een samenstelling van “gym” en “shark”, waarbij “gym” beschrijvend is voor sportgerelateerde diensten en “shark” het meest onderscheidende element vormt. In het betwiste teken “SHARKYS GYM” geldt een vergelijkbare analyse: ook hier is “gym” beschrijvend, terwijl “sharkys” het meest onderscheidende woordelement is. Hoewel het teken daarnaast grafische elementen bevat, waaronder een gestileerde haaienkop en aanvullende tekst (“the leg day paradise”), zal het publiek zich met name richten op de prominente woordelementen.

Het Gerechtshof Düsseldorf oordeelde dat een met AI gegenereerde afbeelding van een hond onder water geen inbreuk maakt op het auteursrecht op de foto waar de afbeelding op is gebaseerd. Volgens het hof is alleen het onbeschermde motief van de foto overgenomen, en niet de beschermde creatieve keuzes van de fotograaf. In het auteursrecht geldt: niet stijl, idee of motief worden beschermd, maar alleen de concrete creatieve uitwerking.

De uitspraak is ook voor Nederland relevant. Het hof baseert zijn beoordeling op het Unierechtelijke werkbegrip en verwijst naar recente rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

In deze blog lichten we toe hoe het hof tot zijn oordeel komt, en welke belangrijke vraag het juist onbeantwoord laat.

Hof Arnhem-Leeuwarden 14 april 2026, IEF23486, ECLI:GHARL:2026:2224 (Stokke c.s. tegen Cybex c.s.). Op 14 april 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden uitspraak gedaan in het hoger beroep in de zaak tussen Stokke c.s. en Cybex c.s. Het Hof vernietigt het opgelegde grensoverschrijdende verbod dat door de voorzieningenrechter in eerste aanleg was opgelegd (IEF22786). Het hof concludeert dat er geen grensoverschrijdende bevoegdheid kan worden aangenomen omdat er in onvoldoende mate sprake is van feitelijke samenhang tussen de vorderingen tegen de Nederlandse ankergedaagden en gedaagden Cybex c.s. Dit maakt dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 8 punt 1 Verordening Brussel I-bis en dat de Nederlandse rechter geen bevoegdheid kan ontlenen aan dit artikel. Vervolgens oordeelt het hof dat de IRIS Chair (later: Iris-stoel) van Cybex c.s. auteursrechtinbreuk maakt op de Tripp Trapp van Stokke c.s. De vorderingen worden echter beperkt tot het Nederlands grondgebied.