Procedures over CRISPR-Cas-octrooi EP 457 geschorst in afwachting van EOB-beroep

Rb. Den Haag 2 september 2026, IEF 23824; ECLI:NL:RBDHA:2026:25469 (Vertex tegen ToolGen en ToolGen tegen Lonza). De rechtbank schorst twee rolgevoegde procedures over Europees octrooi EP 4 357 457 van ToolGen, dat betrekking heeft op CRISPR-Cas-technologie. In de Vertex-zaak vordert Vertex vernietiging van het Nederlandse deel van EP 457, terwijl ToolGen in reconventie een verbod vordert tegen het volgens haar uitlokken, bevorderen en/of faciliteren van inbreuk op het octrooi. In de Lonza-zaak vordert ToolGen een verbod op inbreuk door Lonza en vordert Lonza in reconventie vernietiging van het Nederlandse deel van EP 457. Tegen de verlening van EP 457 zijn drie opposities bij het Europees Octrooibureau ingesteld, waaronder door Vertex. De Oppositiedivisie heeft het octrooi op 27 mei 2026 herroepen. Uit de op 28 juli 2026 gepubliceerde motivering volgt dat volgens de Oppositiedivisie zowel het octrooi zoals verleend als de in de oppositieprocedure ingediende hulpverzoeken op meerdere gronden niet voldoen aan artikel 76 lid 1 EOV wegens toegevoegde materie ten opzichte van de oorspronkelijk ingediende aanvraag. ToolGen heeft op 24 augustus 2026 tegen die beslissing beroep ingesteld bij de Technische Kamer van Beroep van het EOB.

Gelet op de centrale herroeping van EP 457 door de Oppositiedivisie, artikel 50 lid 1 ROW en bestendige rechtspraak schorst de rechtbank beide zaken ambtshalve op grond van artikel 83 lid 4 ROW, zowel in conventie als in reconventie. De schorsing geldt totdat de TKB in de beroepsprocedure heeft geoordeeld over de vraag of EP 457 standhoudt of totdat het beroep wordt ingetrokken. De voor 3 september 2026 geplande mondelinge behandeling gaat daardoor niet door en de zaken worden naar de parkeerrol verwezen. De meest gerede partij kan de procedures vervolgens weer opbrengen; dat kan ook na een eventuele terugverwijzing door de TKB naar de Oppositiedivisie. Omdat in de procedures naast vernietigingsvorderingen ook inbreukvorderingen voorliggen, zal de griffier het EOB schriftelijk informeren over de Nederlandse zaken en verzoeken de voortgang van de beroepsprocedure te bespoedigen. Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.

2.1.

ToolGen is houdster van Europees octrooi met nummer EP 4 357 457 (hierna: EP 457 of het Octrooi), getiteld “Composition for cleaving a target DNA comprising a guide RNA specific for the target DNA and Cas protein-encoding nucleic acid or Cas protein, and use thereof”. Het Octrooi heeft betrekking op CRISPR-Cas-technologie. EP 457 is verleend op 16 oktober 2024 voor onder meer Nederland. Vertex vordert in de Vertex-zaak in conventie vernietiging van het Nederlandse deel van het Octrooi; in reconventie vordert Toolgen Vertex te verbieden onrechtmatig te handelen door inbreuk op EP 457 uit te lokken, te bevorderen en/of te faciliteren. ToolGen vordert in de Lonza-zaak Lonza te verbieden inbreuk te maken op EP 457; in reconventie vordert Lonza vernietiging van het Nederlandse deel van het Octrooi.

2.2.

Tegen de verlening van EP 457 is op 16 oktober 2024, 28 februari 2025 en 6 maart 2025 door een drietal partijen, waaronder Vertex, oppositie ingesteld bij het EOB3. De OD4 van het EOB heeft het Octrooi aan het slot van de mondelinge behandeling op 27 mei 2026 herroepen, omdat het (met hulpverzoeken gewijzigde) Octrooi niet voldoet aan de eisen van het EOV5. De motivering van die beslissing is op 28 juli 2026 gepubliceerd. Daaruit blijkt dat de OD vindt dat het Octrooi zoals verleend en in de vorm van de in de oppositieprocedure ingediende hulpverzoeken op meerdere gronden niet voldoet aan de vereisten van artikel 76 (1) EOV en dat sprake is van toegevoegde materie ten opzichte van de oorspronkelijk ingediende aanvraag. ToolGen heeft op 24 augustus 2026 tegen de beslissing van de OD hoger beroep ingesteld bij de TKB6 van het EOB.

2.3.

Gelet op de (centrale) herroeping van het Octrooi door de OD van het EOB, gezien artikel 50 lid 1 ROW en gelet op bestendige jurisprudentie (zie ECLI:NL:RBDHA:2015:7287, rechtsoverweging 2.12), ziet de rechtbank aanleiding om beide zaken, zowel in conventie als in reconventie, ambtshalve te schorsen op de voet van artikel 83 lid 4 ROW totdat definitief is beslist over de geldigheid van EP 457. De schorsing brengt mee dat de mondelinge behandeling van 3 september 2026 geen doorgang zal vinden.

2.4.

De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan, verwijst de zaken naar de parkeerrol en bepaalt dat de meest gerede partij de zaken weer kan opbrengen om voort te procederen. Het verzoek om voort te procederen kan ook worden gedaan na eventuele terugverwijzing naar de OD door de TKB. De rechtbank ontvangt tevens graag bericht wanneer het Octrooi definitief wordt herroepen.

2.5.

De rechtbank ziet in dit geval aanleiding, nu jegens Vertex en Lonza ook inbreukvorderingen voorliggen, het EOB schriftelijk te verzoeken om de voortgang van de oppositieprocedure te bespoedigen.