Rechtbank Den Haag onbevoegd voor grensoverschrijdende auteursrechtvorderingen tegen Cybex via ankergedaagde Baby Jungle

Rb. Den Haag 19 augustus 2026, IEF 23770; ECLI:NL:RBDHA:2026:23347 (Stokke c.s. tegen Baby Jungle c.s. en Cybex c.s.). In deze zaak vordert Stokke c.s. onder meer een verklaring voor recht dat de door Cybex c.s. op de Europese markt gebrachte Iris Chair inbreuk maakt op de auteursrechten op het ontwerp van de Tripp Trapp-stoel en een verbod voor Cybex c.s. om daarop inbreuk te maken in de Europese Unie, met uitzondering van Duitsland en Italië. [bedrijf] AS is auteursrechthebbende op het ontwerp van de Tripp Trapp-stoel en Stokke beschikt over een wereldwijde exclusieve licentie om de stoel te produceren en verkopen. Tegen Baby Jungle, een in Aalsmeer gevestigde Nederlandse retailer die op verzoek van een medewerker van Stokke een Iris Chair bij Cybex had besteld maar de bestelling vervolgens annuleerde, vordert Stokke c.s. een tot Nederland beperkt inbreukverbod. Cybex c.s., gevestigd in Duitsland, werpt een bevoegdheidsincident op en stelt dat de rechtbank Den Haag niet op grond van art. 8 lid 1 Brussel I bis-Vo bevoegd is kennis te nemen van de grensoverschrijdende vorderingen tegen haar. Baby Jungle kan volgens Cybex c.s. daarvoor niet als ankergedaagde voor de rechtbank Den Haag dienen, omdat zij haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Aalsmeer heeft en daarmee binnen het arrondissement Amsterdam is gevestigd. Stokke c.s. verzoekt daarnaast op grond van art. 118 Rv om oproeping van Columbus Trading als partij. Nadat het HvJ EU op 16 april 2026 in de gevoegde zaken C-672/23 en C-673/23 arrest heeft gewezen over de uitleg van art. 8 lid 1 Brussel I bis-Vo, vermindert Stokke c.s. haar vorderingen tot nihil.

De rechtbank is op grond van art. 4 lid 1 Brussel I bis-Vo internationaal bevoegd kennis te nemen van de vorderingen tegen Baby Jungle en, nu Baby Jungle de relatieve bevoegdheid niet heeft bestreden, op grond van art. 108 Rv ook relatief bevoegd. Voor zover Stokke c.s. aan haar vorderingen tegen Cybex c.s. ten grondslag legt dat in het arrondissement Den Haag inbreuk is gemaakt, is de rechtbank op grond van art. 7 lid 2 Brussel I bis-Vo bevoegd, maar deze bevoegdheid is beperkt tot het Nederlandse grondgebied. Voor de grensoverschrijdende vorderingen tegen Cybex c.s. kan daarentegen geen bevoegdheid worden ontleend aan art. 8 lid 1 Brussel I bis-Vo. Uit het arrest van het HvJ EU van 16 april 2026 volgt dat deze bepaling zowel de internationale als de relatieve bevoegdheid rechtstreeks en onmiddellijk toekent aan het gerecht van de plaats waar een van de verweerders woonplaats heeft. Nu Baby Jungle haar statutaire zetel en hoofdvestiging in Aalsmeer heeft, is de rechtbank Amsterdam, en niet de rechtbank Den Haag, het gerecht van haar woonplaats in de zin van art. 8 lid 1 Brussel I bis-Vo. De rechtbank verklaart zich daarom onbevoegd kennis te nemen van de grensoverschrijdende vorderingen tegen Cybex c.s. Het verzoek om de zaak op grond van art. 110 Rv naar de rechtbank Amsterdam te verwijzen wordt gepasseerd omdat Stokke c.s. haar vorderingen inmiddels tot nihil heeft verminderd; om dezelfde reden behoeft ook op het verzoek tot oproeping van Columbus Trading niet meer te worden beslist. Een eisvermindering tot nihil geldt voor de proceskosten als intrekking van de vordering, zodat Stokke c.s. als de in het ongelijk gestelde partij wordt aangemerkt. Van misbruik van procesrecht is geen sprake: mede gelet op de prejudiciële vragen die aan het HvJ EU waren gesteld over de betekenis van het gerecht van de woonplaats van de ankergedaagde, waren de vorderingen van Stokke c.s. niet op voorhand evident kansloos, terwijl bij het aannemen van misbruik van procesrecht vanwege het in art. 6 EVRM gewaarborgde recht op toegang tot de rechter terughoudendheid is geboden. Omdat sprake is van een procedure tot handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, begroot de rechtbank de proceskosten met toepassing van art. 1019h Rv en de Indicatietarieven in IE-zaken op € 36.672 aan de zijde van Cybex c.s. en € 6.874 aan de zijde van Baby Jungle. Over de inhoudelijke vraag of de Iris Chair inbreuk maakt op de auteursrechten op de Tripp Trapp-stoel wordt niet beslist.

5.4. Deze bijzondere bevoegdheidsregel, waarmee wordt afgeweken van de in artikel 4 lid 1 van de verordening neergelegde beginselbevoegdheid van de rechter van de woonplaats van de verweerder, moet echter eng worden uitgelegd. Die uitleg mag zich enkel uitstrekken tot de in de verordening uitdrukkelijk bedoelde gevallen. Anders dan artikel 4 lid 1, wijst de bijzondere bevoegdheidsgrond van artikel 8 lid 1 Brussel I bis-Vo niet de gerechten van de lidstaat waar de gedaagde woonplaats heeft als bevoegde rechter aan, maar een specifiek gerecht, te weten het gerecht van de woonplaats van de medeverweerder. 

Cybex c.s. is gevestigd in Duitsland. Baby Jungle heeft haar statutaire zetel en hoofdvestiging als gezegd in de gemeente Aalsmeer, zodat de rechtbank Amsterdam de enige arrondissementsrechtbank is in de woonplaats van Baby Jungle. Dat brengt met zich dat enkel de rechtbank Amsterdam – en dus niet de rechtbank Den Haag – op grond van artikel 8 lid 1 Brussel I bis-Vo bevoegd is om van de grensoverschrijdende vorderingen tegen Cybex c.s. kennis te nemen. Het HvJEU heeft in zijn arrest van 16 april 2026 immers beslist dat artikel 8 lid 1 Brussel I bis-Vo zo moet worden uitgelegd dat die bepaling zowel de internationale als de relatieve bevoegdheid rechtstreeks en onmiddellijk toekent aan het gerecht van de plaats waar een van de verweerders woonplaats heeft.