Aanspraak op naburige rechten op muziekcatalogus onvoldoende onderbouwd; beschuldigingen van fraude en oplichting onrechtmatig

Rb. Amsterdam 23 juli 2025, IEF 24013; ECLI:NL:RBAMS:2025:11560 ([eiser 1] tegen [gedaagde]). De rechtbank oordeelt in twee samenhangende verzetprocedures over de naburige rechten op de muziekcatalogus van een Noorse zangeres en over beschuldigingen van fraude en oplichting binnen de muziekindustrie. In zaak A stelt een muziekexploitatiemaatschappij ([eiser 1]) dat een voormalig producent van de zangeres ([gedaagde]) sinds 2018 zonder toestemming inbreuk maakt op haar naburige rechten door de muziekcatalogus via onder meer YouTube en Spotify te exploiteren. Ook verwijt zij hem dat hij tegenover derden betwist dat de rechten bij haar berusten. Volgens de maatschappij zijn de rechten via verschillende overeenkomsten uiteindelijk aan haar overgedragen. De producent betwist echter de rechtsgeldigheid van deze overdrachten. De rechtbank stelt voorop dat op grond van artikel 9 Wet op de naburige rechten voor de overdracht van deze rechten een daartoe bestemde akte vereist is. De maatschappij moet daarom aantonen dat de rechten via een rechtsgeldige keten van overdrachten (chain of title) bij haar terecht zijn gekomen. De producent heeft gemotiveerd betwist dat Target Music Group (TMG) de rechten in september 2009 rechtsgeldig aan de rechtsvoorgangers van de maatschappij heeft overgedragen. Hij wijst onder meer op aanwijzingen dat een andere onderneming eerder 50% van de rechten had verkregen, het bestaan van twee versies van de overdrachtsovereenkomst, vragen over de authenticiteit van handtekeningen en de voortgezette exploitatie door TMG na de gestelde overdracht. De maatschappij heeft deze bezwaren onvoldoende weerlegd. Volgens de rechtbank bestaan daardoor ernstige vragen over de authenticiteit van de akte van 28 september 2009 en de rechtsgeldigheid van de gestelde overdracht. Omdat deze schakel in de rechtenketen onvoldoende is onderbouwd, is niet komen vast te staan dat de maatschappij rechthebbende is op de naburige rechten. De rechtbank vernietigt het eerdere verstekvonnis en wijst alle vorderingen in zaak A af, waaronder de gevorderde exploitatie- en uitlatingenverboden en schadevergoeding. De maatschappij wordt veroordeeld tot betaling van € 14.455,22 aan proceskosten op grond van artikel 1019h Rv.

In zaak B staat de vraag centraal of de producent onrechtmatig heeft gehandeld door de muziekexploitatiemaatschappij en twee betrokken natuurlijke personen tegenover zakelijke relaties te beschuldigen van onder meer fraude, oplichting en wanbetaling. De producent heeft vanaf december 2022 verschillende e-mails met dergelijke beschuldigingen verstuurd aan zakelijke contacten binnen de muziekindustrie. De rechtbank weegt het recht op vrijheid van meningsuiting (artikel 10 EVRM) af tegen het recht op bescherming van de eer, goede naam en reputatie (artikel 8 EVRM). Zij overweegt dat de ernstige beschuldigingen kennelijk bedoeld waren om de betrokkenen professioneel buitenspel te zetten, terwijl daarvoor onvoldoende feitelijke onderbouwing bestaat. Ook weegt mee dat de e-mails een grievende en intimiderende toon hebben en dat uit de omstandigheden blijkt dat de producent vooral de reputatie en bedrijfsvoering van de maatschappij wilde schaden. Zijn beroep op emoties als gevolg van het zakelijke conflict leidt niet tot een ander oordeel. De rechtbank acht de uitlatingen daarom onrechtmatig in de zin van artikel 6:162 BW. De producent moet deze uitlatingen met onmiddellijke ingang staken, op straffe van een dwangsom van € 1.000 per uitlating, met een maximum van € 50.000. Daarnaast wordt voor recht verklaard dat hij aansprakelijk is voor de daardoor geleden schade en wordt hij veroordeeld tot vergoeding daarvan, nader op te maken bij staat. De gevorderde rectificatie wordt afgewezen, omdat het verplicht versturen van een bericht met excuses waarvan de producent de inhoud niet onderschrijft een te vergaande inbreuk op zijn vrijheid om zich niet te uiten zou opleveren. De rechtbank acht de overige toegewezen maatregelen voldoende. Ook in zaak B wordt het eerdere verstekvonnis vernietigd en wordt opnieuw beslist. De producent wordt veroordeeld tot betaling van € 5.631,72 aan proceskosten.

5.17.

Deze uiteenzetting van [eiser 1] is onvoldoende om het evenwicht tussen de standpunten van partijen te herstellen. [eiser 1] gaat niet op alle omstandigheden in en bovendien onderbouwt zij haar stellingen niet. Zo heeft [eiser 1] geen enkele onderbouwing gegeven voor de stelling dat JGS een tijdelijke licentie in plaats van een deel van de rechten zou hebben verworven. Die stelling verhoudt zich ook niet tot de concept letter of intent van 31 maart 2010 en de e-mail van 13 november 2009, waarin [eisers 2 & 3] schrijft “ [zangeres] is owned together with JGS 50 ^ 50”. De rechtbank ziet geen enkele aanwijzing dat dit een vals document zou zijn. Ook heeft [eiser 1] niet toegelicht hoe de procedures tegen GRAMO (waarin TMG zich als rechthebbende presenteerde) zich verhouden tot de stellingname dat TMG in september 2009 haar complete catalogus (waaronder de [catalogus] ) aan [eisers 2 & 3] heeft overgedragen (randnummer 40 van de dagvaarding). Uit niets blijkt dat vanaf september 2009 [eisers 2 & 3] en niet TMG de exploitatie van de [catalogus] ter hand heeft genomen.

5.18.

Kortom, hetgeen door [gedaagde] is aangevoerd roept veel vragen op over de authenticiteit van de akte van 28 september 2009 en de rechtsgeldigheid van de gestelde overdracht. De reactie van [eiser 1] roept alleen maar meer vragen op. [eiser 1] heeft deze schakel van de door haar gestelde chain of title dan ook onvoldoende weten te onderbouwen, hetgeen zeker van een professionele partij actief in de muziekindustrie wel mag worden verwacht.

Conclusie

5.19.

Uit het voorgaande vloeit voort dat het uitgangspunt van [eiser 1] dat zij rechthebbende is van de naburige rechten op de [catalogus] , niet is komen vast te staan. Omdat [eiser 1] al haar vorderingen in het incident en in de hoofdzaak (zowel de eerste als de tweede vorderingen) op dit uitgangspunt baseert, kan het verstekvonnis niet in stand blijven en worden alle vorderingen alsnog afgewezen.