Wat elke jurist moet weten over AI, privacy en compliance

Het Nationaal AI & Data Congres op donderdag 5 februari 2026 in Capital C Amsterdam biedt juristen in één middag een helder overzicht van de belangrijkste juridische aandachtspunten rond AI. Van gegevensbescherming en compliance tot contracten en regelgeving, met praktische inzichten die direct toepasbaar zijn in de praktijk.

Inhoudelijk programma

Tijdens het congres staan vier thema’s centraal:

Compliance & AI
Arnoud Engelfriet (ICTRecht) bespreekt hoe organisaties compliant blijven bij het gebruik van AI en waar de belangrijkste juridische aandachtspunten liggen.

Privacy, gegevensbescherming & AI
Laura Poolman (Kennedy Van der Laan) behandelt het (her)gebruik van persoonsgegevens bij AI-training en fine-tuning. Zij gaat in op webscraping, inzet van gebruikersdata door socialmediaplatforms en de ruimte die organisaties hebben om klant- en werknemersgegevens te gebruiken.

Contracten & AI
Louis Jonker en Merel Hazes (Van Doorne) bespreken de juridische aandachtspunten bij overeenkomsten voor AI-toepassingen. Aan de hand van concrete voorbeelden behandelen zij het perspectief van zowel afnemer als leverancier, met speciale aandacht voor de gevolgen van de AI Act.

Paneldiscussie
De middag wordt afgesloten met een paneldiscussie met Douwe Groenevelt (Viridea), Wouter Seinen (Pinsent Masons) en Jeroen Zweers (Dutch Legal Tech) over de impact van AI op de juridische praktijk.

Dagvoorzitters

Het congres staat onder leiding van Astrid Sixma en Menno Weij.

Astrid Sixma is partner en advocaat bij Kennedy Van der Laan, gespecialiseerd in IT-recht, AI, FinTech en projecten in de energietransitie. Zij adviseert organisaties bij complexe IT-projecten en technologiecontracten.

Menno Weij is Tech & Privacy-advocaat bij The Data Lawyers met meer dan 25 jaar ervaring op het snijvlak van technologie, privacy, cybersecurity en AI-regelgeving. Hij begeleidt organisaties bij de juridische en compliance-uitdagingen van nieuwe technologie.

Praktische informatie

Datum: donderdag 5 februari 2026
Tijd: 13.00 – 17.30 uur, met netwerkborrel na afloop
Locatie: Capital C, Amsterdam
Accreditatie: 4 PO-punten

Anno 2026 is de verzoening tussen AI en auteursrecht nog ver te zoeken. In Europa en de Verenigde Staten lopen tientallen procedures die direct raken aan de vraag hoe auteursrechtelijk beschermd materiaal zich verhoudt tot de ontwikkeling en het gebruik van (generatieve) AI.

In dit overzichtsartikel brengen we de belangrijkste zaken van dit moment samen. Het doel is geen uitputtend register, maar een praktisch overzicht van de procedures die op dit moment richtinggevend zijn voor het debat over AI en auteursrecht. Voor zover beschikbaar verwijzen we per uitspraak naar uitgebreidere analyses, zodat u zich verder kunt verdiepen.

De zaken zijn gegroepeerd per jurisdictie (Europa versus Amerika) en vervolgens geordend naar de centrale rechtsvragen die in de rechtspraak terugkeren.

We zullen dit overzicht in de loop van het jaar zo veel mogelijk blijven updaten, zodat u altijd op de hoogte blijft van de laatste stand van zaken.

In deze gratis nieuwsbrief vindt u de jurisprudentie van de afgelopen week op IE-Forum. Handig voor jurisprudentielunches en als u zelf besprekingen voorbereidt.

Schrijf u hier in voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief van IE-Forum.

BenGH 26 november, IEF 23204; IEFbe 4081; C 2024/03 (Eiffel World tegen verweerster). Het Benelux-Gerechtshof vernietigt het besluit van het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) waarbij het Benelux-woordmerk EIFFEL van Eiffel World was doorgehaald wegens vermeende kwade trouw en misleiding. Het Hof stelt voorop dat kwade trouw bij merkaanvraag slechts kan worden aangenomen wanneer uit objectieve en samenhangende omstandigheden blijkt dat het merk is aangevraagd met een oneerlijk oogmerk, zoals het schaden van derden of het verkrijgen van een exclusief recht buiten de normale merkrechtelijke functies. Dat Eiffel World en haar bestuurder Philippe Coupérie-Eiffel bekend waren met de Association des descendants de Gustave Eiffel (ADGE) en eerdere geschillen over de naam Eiffel, is daarvoor onvoldoende. Naar Benelux-recht bestaat geen vereiste van voorafgaande toestemming van een familievereniging voor het deponeren van een achternaam als merk, en verplichtingen die Philippe Coupérie-Eiffel in het verleden jegens ADGE is aangegaan binden Eiffel World niet. Ook het gestelde niet-gebruik van het merk vormt op zichzelf geen bewijs van kwade trouw.

Rb. Den Haag 24 december 2025, IEF 23201; ECLI:NL:RBDHA:2025:25426 (Stichting NVB tegen [gedaagde] en NWC). De rechtbank oordeelt dat [gedaagde] door het oprichten en gebruiken van de handelsnamen van Natuur-Wetenschappelijk Centrum B.V. inbreuk maakt op de oudere handelsnamen van Stichting Natuur- en Vogelwacht Biesbosch (Stichting NVB) in de zin van artikel 5 Handelsnaamwet. Stichting NVB voert al decennialang diverse handelsnamen, waaronder Natuur-Wetenschappelijk Centrum, NWC en aanverwante varianten. [gedaagde] heeft in 2015 een vennootschap opgericht en handelsnamen geregistreerd die identiek dan wel nagenoeg identiek zijn aan die van Stichting NVB, terwijl beide partijen zich richten op vergelijkbare activiteiten op het gebied van natuurbeheer en advisering. Hierdoor is volgens de rechtbank sprake van verwarringsgevaar bij het relevante publiek, zodat het gebruik van deze handelsnamen door [gedaagde] onrechtmatig is.

Hof van Justitie EU 18 december 2025, IEF23200; IEFbe 4079; ECLI:EU:C:2025:983 (Deity Shoes tegen Mundorama Confort, S.L., Stay Design, S.L.). In dit modelrechtelijke geschil heeft Deity Shoes een vordering ingesteld tegen Mondurama Confort en Stay Design wegens vermeende inbreuk op ingeschreven en niet-ingeschreven gemeenschapsmodellen voor schoenmodellen. Mondurama Confort en Stay Design hebben hiertegen een reconventionele vordering in tot nietigverklaring ingesteld. Zij stellen dat de modellen van Deity Shoes niet voldoen aan de voorwaarden inzake nieuwheid en eigen karakter, omdat Deity Shoes zich slechts zou beperken tot de verkoop van producten die worden aangeboden door Chinese leveranciers. De Juzgado de lo Mercantil nr. 1 te Alicante heeft het Hof van Justitie verzocht om uitleg van de artikelen 4 tot en met 6 en 14 van Verordening (EG) nr. 6/2002, in het bijzonder over de voorwaarden voor modelrechtelijke bescherming.

Rb. Amsterdam 11 november 2025, IEF 23199: ECLI:NL:RBAMS:2025:8664 ([eiseres] tegen  [gedaagde]). In deze zaak bood verkoopster een tas aan van het merk Hermès, model Birkin 25 Etoupe PHW (silver hardware). Na het zien van de tas heeft de koopster deze vervolgens gekocht voor € 12.500,00. In een ondertekend, handgeschreven document wordt bevestigd dat de tas authentiek is, en als blijkt dat de tas niet echt is, de koopster het volledige bedrag terugkrijgt. Omdat de tas nep blijkt te zijn, doet de koopster een beroep op de ontbindende voorwaarden en vordert terugbetaling van de koopprijs. Twee Hermès specialisten in Indonesië hebben de namaak bevestigd. De verkoopster voert in haar verweer aan dat niet duidelijk is of de ter zitting getoonde tas de door haar geleverde tas is. Daarnaast betwist zij een namaaktas te hebben geleverd. Als de vorderingen van koopster worden toegewezen, vordert de verkoopster tot teruggave van de tas.

Rb. Overijssel 30 december 2025, IEF 23198; ECLI:NL:RBOVE:2025:7694 (ANP tegen [gedaagde]). De kantonrechter oordeelt dat een ondernemer auteursrechtinbreuk maakt door zonder toestemming een door ANP beheerde foto op zijn zakelijke website te plaatsen. Vaststaat dat op de foto auteursrecht rust en dat de foto gedurende ten minste één jaar openbaar is gemaakt zonder licentie en zonder naamsvermelding van de maker. Het verweer dat de website door een derde is gebouwd en dat de ondernemer niet wist dat de foto auteursrechtelijk beschermd was, wordt verworpen. De rechtbank benadrukt dat de eigenaar en beheerder van een website verantwoordelijk is voor de inhoud daarvan en dat ook onbewuste inbreuken voor rekening en risico van de websitehouder komen. Daarmee staat de inbreuk en de daaruit voortvloeiende schadeplicht vast.

Rb. Noord-Holland 3 december 2025, IEF 23197; ECLI:NL:RBNHO:2025:14061 (de gemeente tegen [gedaagde]). De rechtbank oordeelt dat een voormalig werknemer het in een eerder kortgedingvonnis opgelegde uitlatingenverbod heeft overtreden. Dat verbod hield in dat hij zich in procedures diende te onthouden van bedreigende en beledigende uitlatingen over (voormalige) medewerkers van de gemeente Haarlem, terwijl hij zijn juridische standpunten inhoudelijk wel mocht blijven toelichten. De gemeente stelt dat de betrokkene dit verbod tweemaal heeft geschonden door in afzonderlijke Woo-beroepsprocedures opnieuw grievende en beschuldigende passages over betrokken ambtenaren op te nemen, en vordert daarom vaststelling van de overtredingen en betaling van verbeurde dwangsommen.

Rb. Midden-Nederland 3 december 2025, IEF 23196; IT 5058; ECLI:NL:RBMNE:2025:6664 ([eiseres sub 1] c.s. tegen [gedaagde]). De voorzieningenrechter oordeelt dat [gedaagde] toerekenbaar is tekortgeschoten in de nakoming van de overeenkomst tot het bouwen van een webshop voor [eiseres sub 1] c.s. De website is ondanks herhaalde toezeggingen niet deugdelijk opgeleverd en vertoont structurele gebreken. Na een ingebrekestelling en een daaropvolgende omzettingsverklaring vordert [eiseres sub 1] c.s. in kort geding onder meer medewerking aan herstel door een derde, een voorschot op vervangende schadevergoeding en overdracht van het beheer van hosting en domeinnamen. De voorzieningenrechter acht het spoedeisend belang gegeven, mede omdat de webshop in een omzetkritieke periode slecht functioneert, en acht het aannemelijk dat de bodemrechter zal oordelen dat sprake is van een tekortkoming die omzetting naar vervangende schadevergoeding rechtvaardigt.