Alle rechtspraak  

HvJ EU 12 mei 2026, IEF23546; ECLI:EU:C:2026:395 (Meta Platforms Ireland Ltd tegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni). In deze zaak draait het om de uitleg van artikel 15 DSM-richtlijn. De zaak speelt tussen Meta Platforms Ireland en de Italiaanse communicatieautoriteit AGCOM. Centraal staat een Italiaanse regeling die persuitgevers exclusieve rechten geeft op online gebruik van hun perspublicaties door online platforms. De regeling bepaalt daarnaast dat uitgevers aanspraak kunnen maken op een billijke vergoeding en legt verschillende verplichtingen op aan platforms. Meta maakte bezwaar tegen een besluit van AGCOM waarin criteria waren vastgesteld voor de berekening van die vergoeding. Volgens Meta geeft artikel 15 DSM-richtlijn persuitgevers uitsluitend exclusieve rechten, zoals reproductie en beschikbaarstelling, en geen zelfstandig vergoedingsrecht. Ook zou de Italiaanse regeling te ver ingrijpen in de contractsvrijheid en ondernemingsvrijheid van platforms, onder meer doordat zij verplicht worden te onderhandelen, gegevens te delen en de zichtbaarheid van perscontent tijdens onderhandelingen niet te beperken. Meta beriep zich daarnaast op strijd met verschillende bepalingen van Unierecht, waaronder artikel 109 en 119 VWEU en de e-commercerichtlijn. Het Hof heeft die onderdelen echter niet inhoudelijk beoordeeld, maar de betreffende prejudiciële vragen niet-ontvankelijk verklaard omdat zij niet relevant waren voor de beslechting van het hoofdgeding. Het Hof stelt voorop dat artikel 15 DSM-richtlijn persuitgevers exclusieve rechten verleent om online gebruik van hun perspublicaties toe te staan of te verbieden. De inhoud van die rechten volgt uit Richtlijn 2001/29. Lidstaten mogen deze exclusieve rechten niet vervangen door een louter vergoedingsrecht. Tegelijkertijd sluit artikel 15 DSM-richtlijn niet uit dat toestemming voor gebruik wordt gekoppeld aan betaling van een vergoeding, zolang het exclusieve karakter van het recht behouden blijft. Dat betekent dat persuitgevers toestemming moeten kunnen weigeren en hun rechten ook kosteloos moeten kunnen licentiëren, bijvoorbeeld via royaltyvrije licenties. Platforms mogen bovendien niet verplicht worden een vergoeding te betalen wanneer zij de publicaties niet gebruiken of niet willen gebruiken. Volgens het Hof mogen lidstaten regels vaststellen die het gebruik van deze rechten structureren, mits die regels de exclusieve rechten niet uithollen en aansluiten bij de doelstellingen van de DSM-richtlijn, waaronder een hoog beschermingsniveau en een sterkere onderhandelingspositie voor persuitgevers.

Oberlandsgericht Düsseldorf 23 april 2026, IEF23543; ECLI:EU:C:2026:349 (IU tegen BT). In deze zaak staat de vraag centraal welk nationaal recht geldt voor de formele geldigheid van een auteursrechtlicentie wanneer een derde die geldigheid betwist in een procedure over auteursrechtinbreuk. BT, een Duitse verkoper van autoaccessoires, staat tegenover concurrent IU. Tussen 2014 en 2018 liet BT in Polen productfoto’s maken van automatten door een Poolse fotograaf. De echtgenoot van BT bracht de automatten steeds naar de studio. Daarna kreeg BT de foto’s op een USB-stick. Partijen spraken mondeling af dat BT de foto’s mocht gebruiken voor eBay-aanbiedingen. Een schriftelijke overeenkomst kwam er niet. IU gebruikte dezelfde foto’s later in eigen eBay-aanbiedingen zonder toestemming van BT. BT stapte daarom naar de Duitse rechter wegens  auteursrechtinbreuk. De Landgericht gaf BT gelijk. Volgens de rechter had de fotograaf exclusieve gebruiksrechten aan BT overgedragen. IU maakte dus inbreuk door de foto’s zonder toestemming te reproduceren. In hoger beroep betoogde IU dat BT niet mocht procederen. Volgens IU was de overdracht of exclusieve licentie ongeldig. Pools recht bepaalt namelijk dat een overdracht van auteursrechten schriftelijk moet gebeuren. Omdat partijen alleen een mondelinge afspraak maakten, zou geen geldige overdracht of exclusieve licentie bestaan. BT maakte onderscheid tussen de formele geldigheid van de overdracht van auteursrechten en de geldigheid van de overeenkomst daaronder. Volgens BT geldt voor die overdracht artikel 8 lid 1 van de Rome II-Verordening. Daardoor zou het recht gelden van het land waarvoor bescherming wordt ingeroepen. Omdat BT bescherming vraagt in Duitsland, zou Duits recht van toepassing zijn. Volgens de verwijzende rechter kent het Duitse auteursrecht geen schriftelijkheidsvereiste voor een overdracht of exclusieve licentie als deze. De Oberlandesgericht Düsseldorf legde vervolgens twee prejudiciële vragen voor aan het Hof van Justitie. De Duitse rechter wil weten of artikel 8 lid 1 Rome II ook geldt voor de formele geldigheid van een overdracht van exclusieve gebruiksrechten op auteursrechtelijk beschermde foto’s. Als dat niet zo is, wil de rechter weten of de Rome I-Verordening geldt, vooral de artikelen 4 en 11 over het toepasselijke recht en de formele geldigheid van overeenkomsten.

Rb. Rotterdam 8 april 2026, IEF23540; ECLI:NL:RBROT:2026:4497 (Ravestein tegen Cargotec & MacGregor c.s.). Deze zaak draait om een langlopend geschil tussen linkspanbouwer Ravestein en MacGregor en Cargotec over het project Calais Port 2015. Ravestein verwijt MacGregor c.s. dat zij via hoofdaannemer Bouygues vertrouwelijke tekeningen en technische knowhow van Ravestein gebruikten bij de bouw van linkspans voor de haven van Calais. Ravestein beriep zich op auteursrecht, slaafse nabootsing, bedrijfsgeheimen en profiteren van wanprestatie. Daarnaast legde Ravestein in 2020 conservatoir beslag op Linkspan Calais 10, waarna MacGregor c.s. in reconventie schadevergoeding vorderden wegens onrechtmatige beslaglegging. Voor het eindvonnis van 8 april 2026 wees de rechtbank meerdere tussenvonnissen en besliste zij in verschillende incidenten. In 2023 en 2024 draaide de procedure vooral om exhibitie-incidenten op grond van artikel 843a Rv. De rechtbank verplichtte MacGregor toen om onder meer correspondentie met Bouygues en contractstukken over de linkspans te geven, zodat Ravestein bewijs kon verzamelen voor haar stelling dat MacGregor toegang had tot vertrouwelijke ontwerptekeningen en bedrijfsinformatie van Ravestein. Aan de afgifte van deze stukken was een dwangsom verbonden van € 5.000 per dag(deel), tot een maximum van € 100.000, maar in een later tussenvonnis oordeelde de rechtbank dat MacGregor aan deze verplichtingen had voldaan en dat er geen dwangsommen waren verbeurd. In het tussenvonnis van 3 september 2025 oordeelde de rechtbank echter dat Ravestein niet slaagde in de opgedragen bewijslevering. Volgens de rechtbank lieten de stukken, getuigenverklaringen en documenten uit de 843a-procedure onvoldoende zien dat MacGregor de volledige set vertrouwelijke tekeningen en bedrijfsgeheimen van Ravestein had gekregen of gebruikt. Ook onderbouwde Ravestein volgens de rechtbank onvoldoende dat Bouygues en MacGregor verborgen afspraken of schikkingen hadden gemaakt. Daarom kondigde de rechtbank al aan dat zij alle vorderingen van Ravestein zou afwijzen. In reconventie wees de rechtbank daarnaast de vordering van MacGregor c.s. wegens onrechtmatig procederen expliciet af, omdat geen sprake was van misbruik van procesrecht.

Rb. Den Haag 20 april 2026, IEF 23531; ECLI:NL:RBDHA:2026:9742 ([eiser] tegen Graypants). De voorzieningenrechter wijst de vordering tot opheffing van conservatoir derdenbeslag af in een geschil tussen een dropshipping-webshop ([eiser]) en Graypants. Graypants is houdster van een Uniemodel en auteursrechten op het ontwerp van de Wick-tafellamp. In december 2025 constateerde zij dat via de webshop van [eiser] lampen werden aangeboden die met dit model overeenstemden, waarbij ook gebruik werd gemaakt van campagnefoto’s van Graypants. Na verkregen verlof liet Graypants op 20 en 21 januari 2026 conservatoir derdenbeslag leggen onder meer op Rabobank, BAWAG en Revolut. Het eerste bedrag van € 70.400,87 werd op 12 februari 2026 beperkt tot € 61.425. Na verlenging van de termijn stelde Graypants op 17 februari 2026 een bodemprocedure in wegens inbreuk op haar model- en auteursrechten. [eiser] vordert in kort geding opheffing van het beslag op grond van art. 705 lid 2 Rv. Hij stelt dat de vordering van Graypants ondeugdelijk is, omdat hij de betreffende lampen niet heeft verkocht en de webshop al op 30 september 2025 zou hebben overgedragen aan een derde. Graypants betwist deze overdracht gemotiveerd en voert aan dat deze, mede gelet op het late moment van overlegging van stukken, ongeloofwaardig voorkomt. De voorzieningenrechter maakt duidelijk dat een beslag alleen wordt opgeheven als al snel blijkt dat de vordering niet klopt of dat het beslag niet nodig is. Daarbij rust de stelplicht en bewijslast in beginsel op degene die opheffing vordert en vindt ook een belangenafweging plaats.

HvJ EU 30 april 2026, IEF 23521; IEFbe 4212; ECLI:EU:C:2026:355 (GEMA tegen VHC 2 Senior Residence and Nursing Home). Dit arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Eerste Kamer, 30 april 2026, C-127/24) betreft een prejudiciële verwijzing van het Bundesgerichtshof (Duitsland) in een geschil tussen GEMA en VHC 2, exploitant van een verzorgingstehuis met 89 permanent wonende bewoners. VHC 2 ontvangt via een eigen satellietantenne radio- en televisieprogramma's en zendt deze tijdgelijktijdig, ongewijzigd en volledig door via een intern kabelnetwerk naar aansluitingen in de individuele bewonerskamers. GEMA stelde dat hiervoor een licentie vereist was en vorderde staking. Na wisselende uitkomsten in feitelijke instanties stelde het Bundesgerichtshof drie prejudiciële vragen: (1) of de bewoners een "onbepaald aantal potentiële adressaten" vormen, (2) of het criterium van het "specifieke technische procedé" nog algemene gelding heeft dan wel beperkt is tot doorgiften via het open internet, en (3) of sprake is van een "nieuw publiek," waarbij ook aan de orde werd gesteld of relevant is dat bewoners de programma's zelfstandig via een antenne hadden kunnen ontvangen en of rechthebbenden reeds een vergoeding hebben ontvangen voor de oorspronkelijke uitzending.

Gerecht EU 29 april 2026, IEF23512, IT5245, ECLI:EU:T:2026:297 (Wazdan tegen EUIPO). In deze zaak heeft het Gerecht van de Europese Unie uitspraak gedaan in het beroep van Wazdan Innovations tegen het EUIPO over de aanvraag van het Uniewoordmerk “3 Coins”. De aanvraag zag op speeljetons, gezelschapsspellen, dobbelstenen, draagbare videospelconsoles, elektronische spellen en diverse softwarediensten in de klassen 28 en 42. De vierde kamer van beroep had geoordeeld dat het teken voor alle betrokken waren en diensten elk onderscheidend vermogen mist. De weigering had geen betrekking op de dienst “ontwerp van onlinespellen” in klasse 42. Wazdan verzocht het Gerecht primair om de bestreden beslissing te wijzigen en subsidiair om vernietiging daarvan. Het Gerecht oordeelde echter dat het niet bevoegd is om de beslissing zodanig te wijzigen dat het merk wordt ingeschreven, en beperkte zich daarom tot een inhoudelijke beoordeling van het verzoek tot vernietiging. Centraal stond de vraag of het teken “3 Coins” onderscheidend vermogen heeft in de zin van artikel 7, lid 1, onder b, van Verordening (EU) 2017/1001. Het Gerecht herhaalde dat een merk onderscheidend vermogen heeft wanneer het geschikt is om de betrokken waren of diensten te identificeren als afkomstig van een bepaalde onderneming en deze te onderscheiden van die van andere ondernemingen. Deze beoordeling moet plaatsvinden in het licht van de aard van de betrokken 'waren en diensten' en de perceptie van het relevante publiek. Dat publiek bestaat uit het algemene publiek dat geïnteresseerd is in games, kans- en gokspellen, met daarnaast voor bepaalde diensten in klasse 42 een professioneel publiek. Het Gerecht benadrukte dat een teken ook zonder strikt beschrijvend te zijn niet-onderscheidend kan zijn. Het was dus niet vereist dat EUIPO aantoont dat “3 Coins” een concreet kenmerk van de betrokken waren of diensten rechtstreeks beschrijft, zolang het relevante publiek het teken niet als aanduiding van commerciële herkomst zal opvatten. In dit verband oordeelde het Gerecht dat het element “coin” in de spelcontext een gangbaar en betekenisvol begrip is, bijvoorbeeld als middel om een spel te starten, als speleenheid, als beloning of als (virtuele of crypto) valuta.

Rb. Den Haag 22 april 2026, IEF23503; C/09/696283 (Pop Mart c.s. tegen Erik Fruit). De Rechtbank Den Haag heeft in een incident ex artikel 224 Rv geoordeeld dat de buitenlandse Pop Mart-entiteiten geen zekerheid hoeven te stellen voor proceskosten in een lopende IE-inbreukzaak tegen Erik Fruit uit Rotterdam. In de hoofdzaak staan Pop Mart c.s. tegenover Erik Fruit. Pop Mart is producent van zogenoemde “designer toys”, waaronder het figuurtje Labubu, en stelt rechthebbende te zijn op diverse merken (POP MART, THE MONSTERS en LABUBU) en de bijbehorende auteursrechten. Volgens Pop Mart heeft Erik Fruit inbreuk gemaakt door de levering van namaakproducten, aangeduid als “Lafufu’s”, aan supermarktketen Jumbo. In dat verband vordert zij onder meer een verklaring voor recht, een inbreukverbod, schadevergoeding, opgave van gegevens en volledige proceskosten ex artikel 1019h Rv. Erik Fruit betwist de gestelde inbreuken, verzoekt om matiging van een eventuele schadevergoeding tot € 14.000 en heeft in reconventie onder meer gevorderd dat Pop Mart op grond van artikel 22 Rv schikkingsovereenkomsten met Jumbo-franchisenemers overlegt. In het incident vordert Erik Fruit dat de in Singapore en China gevestigde Pop Mart-entiteiten zekerheid stellen voor de proceskosten tot een bedrag van € 25.000. Volgens Erik Fruit zijn deze vennootschappen buiten de Europese Unie gevestigd en vallen zij niet onder de werking van de EEX-Verordening, terwijl evenmin een verdrag bestaat dat de tenuitvoerlegging van een Nederlandse proceskostenveroordeling in Singapore en China waarborgt, zodat sprake is van een reëel verhaalsrisico.

Hof Arnhem-Leeuwarden 14 april 2026, IEF23486, ECLI:GHARL:2026:2224 (Stokke c.s. tegen Cybex c.s.). Op 14 april 2026 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden uitspraak gedaan in het hoger beroep in de zaak tussen Stokke c.s. en Cybex c.s. Het Hof vernietigt het opgelegde grensoverschrijdende verbod dat door de voorzieningenrechter in eerste aanleg was opgelegd (IEF22786). Het hof concludeert dat er geen grensoverschrijdende bevoegdheid kan worden aangenomen omdat er in onvoldoende mate sprake is van feitelijke samenhang tussen de vorderingen tegen de Nederlandse ankergedaagden en gedaagden Cybex c.s. Dit maakt dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 8 punt 1 Verordening Brussel I-bis en dat de Nederlandse rechter geen bevoegdheid kan ontlenen aan dit artikel. Vervolgens oordeelt het hof dat de IRIS Chair (later: Iris-stoel) van Cybex c.s. auteursrechtinbreuk maakt op de Tripp Trapp van Stokke c.s. De vorderingen worden echter beperkt tot het Nederlands grondgebied.

HR 17 april 2026, IEF 23485; IT 5216; ECLI:NL:HR:2026:668 (Payingit c.s. tegen Workrate). De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van Payingit c.s. in een geschil met Workrate over de omvang van de overdracht van auteursrechten op software en de bevoegdheid van de verkoper, die tevens licentienemer was, om exploitatiehandelingen te verrichten. Het arrest zelf bevat slechts een beperkte inhoudelijke motivering. De Hoge Raad vermeldt expliciet dat onderdeel 1.5 van het cassatiemiddel klaagt over schending van het Unierecht, in het bijzonder artikel 5, lid 5, van richtlijn 2001/29/EG (Auteursrechtrichtlijn), maar oordeelt dat die klacht niet tot cassatie kan leiden op de gronden uiteengezet in de conclusie van de Advocaat-Generaal onder 3.32 en 3.34. De overige klachten worden verworpen met toepassing van artikel 81, lid 1, RO, zodat de Hoge Raad niet motiveert waarom zij falen, omdat beantwoording daarvan niet nodig is voor de eenheid of ontwikkeling van het recht. Het arrest is daarom vooral van belang als bevestiging van de uitkomst in hoger beroep, en niet wegens een uitgebreid inhoudelijk oordeel van de Hoge Raad over de auteursrechtelijke hoofdvragen.

Hof Amsterdam 14 april 2026, IEF23484, ECLI:NL:GHAMS:2026:961(X International Unlimited Company tegen [geïntimeerde]). In deze zaak staat de reikwijdte van het inzagerecht van artikel 15 AVG centraal in de context van interne moderatie- en logsysteemgegevens van X (voorheen Twitter). [geïntimeerde], een gebruiker van het platform X, werd in oktober 2023 geconfronteerd met een tijdelijke beperking van zijn account naar aanleiding van een tweet waarin het woord “kinderporno” voorkwam met een link naar een NOS-artikel. Deze beperking bleek achteraf onterecht en werd door X opgeheven zonder dat de verzoeker daarvan op de hoogte werd gesteld. Als reactie hierop heeft de [geïntimeerde] een inzageverzoek ingediend op grond van artikel 15 AVG. Daarbij vroeg hij onder meer om toegang tot interne registraties van het platform, waaronder het systeem dat binnen X bekend staat als [Y] (ook aangeduid als “Guano Notes”), waarin moderatiehandelingen, labels en andere account gerelateerde acties worden vastgelegd. De Rechtbank Amsterdam wees dit verzoek grotendeels toe en verplichtte X tot volledige inzage, op straffe van een doorlopende dwangsom. In hoger beroep lagen echter nog slechts twee geschilpunten voor: de vraag of ook inzage moest worden verleend in de [Y]/Guano Notes en de vraag of de opgelegde dwangsommen moesten worden gemaximeerd dan wel verhoogd. X kwam in dat kader op tegen het vonnis en beriep zich op de bescherming van bedrijfsgeheimen en de rechten en vrijheden van derden als grond om de inzage te beperken. Het gerechtshof stelt voorop dat gegevens die zijn opgenomen in interne systemen zoals [Y], voor zover zij betrekking hebben op handelingen rond het account van de betrokkene, moeten worden aangemerkt als persoonsgegevens in de zin van de AVG. Dit betekent dat zij in beginsel onder het bereik van het inzagerecht vallen. Daarmee sluit het hof aan bij de lijn van het C-487/21 (FF/CRIF), waarin is benadrukt dat het inzagerecht ertoe strekt de betrokkene in staat te stellen de rechtmatigheid van de verwerking daadwerkelijk te controleren. Tegelijkertijd onderkent het hof dat het inzagerecht niet absoluut is. Op grond van artikel 15 lid 4 AVG, gelezen in samenhang met artikel 23 AVG en artikel 41 UAVG, kan de verstrekking van gegevens worden beperkt ter bescherming van onder meer de rechten en vrijheden van anderen, waaronder bedrijfsgeheimen. In dat verband verwijst het hof mede naar de rechtspraak van het C-203/22 (Dun & Bradstreet Austria), waarin is benadrukt dat een dergelijke beperking steeds het resultaat moet zijn van een concrete en zorgvuldige belangenafweging.