Dossiers

Rb. Amsterdam 20 oktober 2025, IEF 23941; IT 5611; ECLI:NL:RBAMS:2025:11555 ([eiser] tegen De Telegraaf). De Telegraaf publiceert een artikel over een man waarin onder meer wordt gesteld dat hij langdurig een kat-en-muisspel met politie en justitie heeft gespeeld, over veel geld beschikt, slim en manipulatief is en contacten op hoog niveau heeft op Malta. De man stelt dat de publicatie meerdere feitelijke onjuistheden bevat, subjectief en suggestief is en in strijd is met de onschuldpresumptie. Volgens hem heeft het artikel bovendien mede geleid tot zijn plaatsing op een Afdeling Intensief Toezicht (AIT) en op de lijst van gedetineerden met een vlucht- of maatschappelijk risico (GVM-lijst), met de status 'hoog'. Hij vordert primair verwijdering van de publicatie en subsidiair rectificatie, op straffe van een dwangsom. Daarnaast vordert hij een verklaring voor recht dat De Telegraaf onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld. De Telegraaf voert verweer en stelt onder meer dat zij zonder voorafgaande waarschuwing is gedagvaard.

Christiaan Alberdingk Thijm (bureau Brandeis) bespreekt hoe de aansprakelijkheid van platforms zich ontwikkelt tijdens het Benelux Merkencongres op donderdag 29 oktober. Daarbij komt in het bijzonder de auteursrechtelijke context aanbod.

Artikel 17 DSM-richtlijn heeft het traditionele systeem voor bepaalde platforms ingrijpend veranderd. Dit artikel roept een aansprakelijkheid voor aanbieders van een onlinedienst voor het delen van content, denk daarbij aan platforms als Youtube en Facebook. Ze kunnen aansprakelijk zijn bij schending van auteursrechten van hun gebruikers, ook wel uploaders van content. Welke verantwoordelijkheden rusten sindsdien op platforms en hoe gaat de industrie daar in de praktijk mee om? De bijdrage biedt een genuanceerde blik op deze ontwikkeling en op de verhouding tussen platformverantwoordelijkheid, auteursrecht en fundamentele rechten.

Tijdens het Benelux Merkencongres spreken ook Tobias Cohen Jehoram, Martin Senftleben, Luminita Olteanu, Marjolein Bronneman, Jorn Torenbosch en Henry Robben. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar, dus wacht niet te lang met uw aanmelding. 

Rb. Midden-Nederland 30 september 2026, IEF 23940; IT 5610; ECLI:NL:RBMNE:2026:6971 ([eiser] tegen [gedaagden]). Twee personen plaatsen op 12 juni 2025 een bericht op Facebook waarin zij een man beschuldigen van het herhaaldelijk verkrachten van een destijds negenjarig meisje. Het bericht wordt geplaatst op een persoonlijke Facebookpagina en in een openbare Facebookgroep. Hoewel de man niet bij naam wordt genoemd, is de beschuldiging door de specifieke combinatie van genoemde verenigingen tot hem herleidbaar. De man ontkent de beschuldiging en stelt dat het bericht zijn eer en goede naam aantast. In juli 2026 volgen twee nieuwe publicaties: een Facebookbericht over de aangifte van de dochter van gedaagden wegens seksueel misbruik in haar jeugd en een gedicht op een persoonlijke website. De man vordert verwijdering van de berichten, rectificatie, een verbod op toekomstige soortgelijke uitlatingen en een voorschot van € 3.000 op immateriële schadevergoeding. Ongeveer een week voor de mondelinge behandeling verwijderen gedaagden het oorspronkelijke Facebookbericht en plaatsen zij een rectificatie op de persoonlijke Facebookpagina van een van hen.

Luminita Olteanu (Universiteit Warwick) spreekt op het Benelux Merkencongres op donderdag 29 oktober. Daar gaat ze in op het arrest IKEA / Vlaams Belang en bespreekt ze de vrijheid van meningsuiting vs de geldige reden. 

Tijdens het Benelux Merkencongres spreken ook Tobias Cohen Jehoram, Martin Senftleben, Marjolein Bronneman, Jorn Torenbosch, Christiaan Alberdingk Thijm en Henry Robben. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar, dus wacht niet te lang met uw aanmelding. 

Hof Amsterdam 20 oktober 2026, IEF 23943; zaaknr. 200.350.773/01 (de Uitgevers tegen HowardsHome). DPG Media, Mediahuis Nederland en Mediahuis NRC (hierna: de uitgevers) hebben hoger beroep ingesteld tegen een vonnis van de Rechtbank Amsterdam [IEF 22332], waarin hun vorderingen wegens inbreuk op het auteursrecht, databankenrecht en persuitgeversrecht waren afgewezen. De zaak betreft de commerciële nieuwssignaleringsdienst van Knowledge Exchange B.V., handelend onder de naam HowardsHome. Deze dienst verzamelde informatie uit onder meer openbaar beschikbare RSS-feeds van de uitgevers en bood klanten tegen betaling signaleringen aan met hyperlinks, nieuwskoppen, tekstfragmenten en, indien beschikbaar, verkleinde afbeeldingen (thumbnails). Het Gerechtshof Amsterdam oordeelt dat het overgrote merendeel van de gebruikte perspublicaties auteursrechtelijk beschermd is en dat de uitgevers gerechtigd zijn de daarop rustende auteursrechten uit te oefenen of in te roepen. Door beschermde teksten en afbeeldingen te verveelvoudigen en openbaar te maken, heeft HowardsHome inbreuk gemaakt op het auteursrecht. Het beroep op de uitzondering voor tijdelijke reproducties (artikel 13a Aw) slaagt niet, omdat de reproducties zelfstandige economische waarde hadden en de kern van de commerciële dienstverlening vormden. Ook de beroepen op de nieuwsexceptie (artikel 15 Aw), de rapportage-exceptie (artikel 16a Aw) en het citaatrecht (artikel 15a Aw) worden verworpen. Voor een geslaagd beroep op het citaatrecht is onder meer vereist dat een rechtstreeks en nauw verband bestaat tussen het geciteerde werk en de eigen beschouwingen van de gebruiker. HowardsHome voegde echter geen eigen beschouwingen toe en gebruikte de fragmenten als onderdeel van haar commerciële product. Bovendien werd niet voldaan aan de eis dat het citeren naar billijkheid geschiedt en door het bijzondere doel wordt gerechtvaardigd. Ook de tekst- en dataminingexceptie (artikel 15o Aw) biedt geen bescherming, omdat deze uitsluitend betrekking heeft op reproducties en niet op openbaarmakingen. Daarnaast kwalificeren de werkzaamheden van HowardsHome volgens het hof niet als tekst- en datamining in de zin van artikel 25a lid 3 Aw.

Binnenkort verschijnt bij uitgeverij deLex het boek Rechtsvorming door het HvJ in het Europese merkenrecht – Een onderzoek naar de rechten van de merkhouder van Marjolein Bronneman. In dit proefschrift onderzoekt Bronneman hoe het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ) de rechten van de merkhouder heeft gevormd en verder ontwikkeld, en hoe de door het Hof ontwikkelde normen zich verhouden tot het wettelijke systeem van het Europese merkenrecht.

Het boek biedt inzicht in de rechtsvormende rol van het HvJ en behandelt onder meer de functieleer, de door het Hof ontwikkelde rechten van de merkhouder en de beperkingen daarop. Daarnaast komen actuele vraagstukken aan bod, zoals de mogelijkheden voor merkhouders om op te treden tegen de verhandeling van refurbished en upcycled merkproducten. Bronneman laat zien waar de rechtspraak en het wettelijke systeem met elkaar wringen en doet concrete voorstellen voor een begrijpelijker, evenwichtiger en toekomstbestendiger Europees merkenrecht. Daarmee biedt het boek zowel een analyse van de rechtspraak als praktische aanknopingspunten voor iedereen die zich met het merkenrecht bezighoudt.

Binnenkort verkrijgbaar bij uitgeverij deLex.

Rb. Amsterdam 10 september 2026, IEF 23938; ECLI:NL:RBAMS:2026:9973 (Buma en Sena tegen WB). Buma en Sena stellen dat White and Black (WB), exploitant van een winkel in een overdekte winkelpromenade, zonder toestemming auteursrechtelijk en nabuurrechtelijk beschermd muziekrepertoire openbaar heeft gemaakt. Tijdens een controlebezoek op 31 juli 2025 constateerde een inspecteur dat in de winkel muziek hoorbaar was. Volgens zijn rapport werd de muziek via een streamingdienst afgespeeld. Omdat WB de daaropvolgende factuur onbetaald liet, vorderen Buma en Sena schadevergoeding ter hoogte van de verschuldigd geachte licentievergoedingen, namelijk € 1.171 aan Buma en € 176,29 aan Sena. Daarnaast vorderen zij een verbod op verdere openbaarmaking zonder licentie. WB betwist dat zij beschermde muziek openbaar heeft gemaakt en voert aan dat de hoorbare muziek afkomstig was van een luidspreker achter de nooduitgang, in een gemeenschappelijke ruimte van het winkelcentrum. Ter onderbouwing overlegt WB een verklaring van de beheerder van het winkelcentrum, waaruit blijkt dat de muziek afkomstig is van de alarm- en ontruimingsinstallatie en dat het winkelcentrum zelf vergoedingen aan Buma en Sena betaalt.

Rb. Den Haag 9 oktober 2026, IEF 23937; ECLI:NL:RBDHA:2026:30246 (Volkswagen tegen DHL c.s.). Volkswagen verzoekt de rechtbank op grond van artikel 195a Rv om DHL Express (Netherlands) en drie Duitse DHL-vennootschappen te veroordelen tot het verstrekken van gegevens over de betrokkenen bij een zending met vermeend inbreukmakende producten. De zending kwam in november 2023 via Duitsland de Europese Unie binnen en werd door de Duitse douane tegengehouden op grond van de Antipiraterijverordening (Verordening (EU) 608/2013). De producten zijn vervolgens vernietigd. Het inzageverzoek houdt verband met een nog aanhangig te maken bodemprocedure tegen Metafa Holland wegens vermeende inbreuk op Uniemodelrechten van Volkswagen. DHL c.s. betwist de internationale bevoegdheid van de Nederlandse rechter. Volgens Volkswagen moet voor de bevoegdheidsvraag worden aangesloten bij de rechtsverhouding tussen haar en Metafa, terwijl DHL c.s. en Metafa stellen dat de rechtsverhouding tussen Volkswagen en DHL bepalend is. In een eerdere tussenbeschikking had de rechtbank aangekondigd hierover een prejudiciële vraag aan de Hoge Raad te willen stellen.

Rb. Rotterdam 16 oktober 2026, IEF 23936; ECLI:NL:RBROT:2026:14308 (CP tegen HIR). Crowe Peak (CP), een kantoor van accountants, belastingadviseurs en consultants, was sinds 1999 aangesloten bij Crowe Global, een internationaal samenwerkingsverband van accountantskantoren. CP maakte op grond van een licentieovereenkomst met Horwath International Registration (HIR), een dochtervennootschap van Crowe Global, gebruik van merkrechten en een domeinnaam. Na een wijziging in de aandeelhoudersstructuur van CP wees Crowe Global haar verzoek om voortzetting van het lidmaatschap af. Vervolgens ontstond een geschil over de beëindiging van het lidmaatschap en het verdere gebruik van de aanduiding Crowe en de bijbehorende domeinnaam. Partijen onderhandelden over een overgangsregeling waarbij CP de merkrechten en domeinnaam tot uiterlijk 31 december 2026 tegen betaling zou mogen blijven gebruiken. Zij bereikten echter geen overeenstemming over het automatisch beantwoorden en doorsturen van e-mails na die datum. Nadat CP de voorgestelde vaststellingsovereenkomst niet had ondertekend, schakelde HIR op 12 oktober 2026 de domeinnaam uit. CP vordert in kort geding herstel van de toegang tot de domeinnaam.

Rb. Noord-Nederland 16 oktober 2026, IEF 23935; IT 5601; ECLI:NL:RBNNE:2026:4470 ([eiser] tegen LC). Een horecaondernemer vordert in kort geding dat de Leeuwarder Courant (LC) een artikel over zijn voormalige snackbar van haar website verwijdert en rectificeert. In het artikel verklaren oud-medewerkers en leveranciers dat de ondernemer salarissen en facturen niet of te laat betaalde. Volgens de ondernemer bevat de publicatie feitelijke onjuistheden, is onvoldoende wederhoor toegepast en wordt zijn eer en goede naam aangetast. De voorzieningenrechter stelt voorop dat een afweging moet plaatsvinden tussen de vrijheid van meningsuiting van LC en het recht van de ondernemer op bescherming van zijn eer, goede naam en persoonlijke levenssfeer. Daarbij weegt mee dat de ondernemer als bekende lokale horecaondernemer als publiek figuur moet worden aangemerkt en daarom meer publiciteit en kritiek moet dulden dan een willekeurig ander persoon.